Column Mat Herben - Bange of boze burgers?

Geplaatst door Stefano Navarro
Stefano Navarro
Stefano Navarro has not set their biography yet
User is currently offline
op dinsdag, 17 september 2013 in Opinie


Als je het nieuws volgt, zou je werkelijk gaan geloven dat de burger een angsthaas is, of zou moeten zijn. De overheid en actiegroepen, geholpen door de media - voor wie sensatie belangrijker is geworden dan waarheidsvinding – tuimelen over elkaar aan met waarschuwingen. We worden bedreigd door financiële rampen, voedselrisico’s, dierziekten, griepvirussen, overstromingen, klimaatverandering, hackers en cyberoorlog, om maar een greep te doen.

Dr. André Nijsen, gepromoveerd op regeldruk, constateert in het Financieel Dagblad van 10 september dat er een ijzeren driehoek is ontstaan van de overheid, politieke partijen en experts, die leeft van het bedenken en uitleggen van regels. Er zijn in ons land één miljoen mensen mee bezig, goed voor een omzet van 90 miljard euro. Net als in de Verenigde Staten, waar juristen de dienst uitmaken, en ieder probleem wordt beschreven als een “threat”, een bedreiging voor de gezondheid, de staat, enz.Al deze lieden zijn ijverige leerlingen van Machiavelli die 500 jaar geleden aan Lorenzo de Medici uitlegde dat het voor een vorst beter is te worden gevreesd dan geliefd. Vrees voor de vorst is duurzamer dan liefde, die grillig is.

 

Bijzonder leerzaam is ook de uitleg van Machiavelli hoe onderworpen staten die vrijheid hebben gekend, moeten worden aangepakt. Stel een oligarchie aan van burgers die eigenbelang hebben. Als ik Barroso zie, de voorzitter van de Europese Commissie, of Schulz, de voorzitter van het Europees parlement, moet ik altijd denken aan Machiavelli. Een oligarchie, gesteund door jaknikkers, die de burger onder de duim houdt met angstverhalen. Wie herinnert zich niet het referendum over de Europese Grondwet, toen we werden gewaarschuwd dat er oorlog zou komen in Europa als we tegen stemden, of dat Nederland niet meer zou meetellen? Gelukkig trokken de burgers zich niets aan van deze onheilsprofeten. De hogere opleiding en mondigheid van de moderne burger, geholpen door nieuwe media, zorgen ervoor dat we niet meer in sprookjes geloven, of ons bang laten maken. De moderne burger is niet bang, maar boos op de falende overheid, de falende elite, de falende bankiers, die niet presteren overeenkomstig hun exorbitante beloningen. Zoals we ook boos kunnen zijn op overbetaalde topvoetballers die falen voor open doel.

Geen islamofobie

Het hardnekkige gebruik van het woord ‘bang’ heeft een taalkundige achtergrond. Ik geef een voorbeeld. Je kunt geen krant open slaan, of er is wel een waarschuwend vingertje dat we ons geen ‘angst voor de islam’ moeten laten aanpraten door mensen als Geert Wilders. Angst is een gevleugeld woord geworden, nadat Geert Mak in zijn pamflet islamcritici uitmaakte voor ‘handelaren in angst’. Nu ben ik er een groot voorstander van dat we problemen concreet benoemen, maar het etiket moet dan wel de inhoud weergeven. Een verkeerd etiket kan vérstrekkende gevolgen hebben, zoals een verkeerde diagnose leidt tot een verkeerde behandeling. Ik denk dat Geert Mak met ‘angst’ een verkeerde diagnose heeft gesteld. De aanhang van Geert Wilders is niet bang voor de islam, maar boos op die moslims die onze democratische vrijheden en gastvrijheid misbruiken voor (het goedpraten van) terroristische misdrijven. Ondanks opiniepeilingen en rapporten van inlichtingendiensten heeft de overheid nog steeds geen idee wat er werkelijk leeft in de samenleving. De diagnose ‘angst’ lijkt logisch, omdat we immers zeggen bang te zijn voor aanslagen. De Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gebruikt daarvoor zelfs alarmfasen.

Het misverstand komt door het letterlijk nemen van omgangstaal. Als ik zeg dat ik bang ben dat het gaat regenen, betekent dat slechts dat ik rekening hou met een onaangename plens water. Bijvoorbeeld door een paraplu mee te nemen. Ik heb geen waterfobie, evenmin als ik islamofobie zou hebben, omdat ik rekening moet houden met jihadistisch geweld. Als politici de opkomst van Geerts Partij voor de Vrijheid willen tegengaan, zullen zij zich moeten realiseren dat diens aanhang niet zozeer bang is, maar boos op een in hun ogen lakse overheid.

Terroristen zijn blij met de foute diagnose en worden daardoor aangemoedigd door te gaan met het plegen van aanslagen. Hun bedoeling is immers het zaaien van angst. In die opzet lijken ze te slagen, temeer daar de rooms-rode regering in 2008 met haar angstige optreden rond de film Fitna zelf blijk gaf van hetgeen men Wilders verweet: islamofobie. Een krachtige, zelfverzekerde rechtsstaat hoort geen angst te tonen. Dat jongeren van de Christen Unie nu zeggen bang te zijn voor de islam, is een teken dat het vertrouwen in de beschermende kracht van de rechtsstaat afneemt. Geert Mak en in diens kielzog Donner en Hirsch Ballin, de angsthazen van het CDA, hebben zelf de geesten opgeroepen die ze wilden bezweren.

Mat Herben (Raad van advies)

Tags: 0
Commentaar (0)Add Comment

Schrijf commentaar

busy